İlk Asansör

      Yolcu taşıyan ilk asansör iki yüz elli yıl önce 1743' te Ersaillles Sarayında Fransa Kralı XV. Louis' in özel dairesine monte edilmişti. "Uçan iskemle diye adlandırılan" bu ilk asansör, bazı ağırlık dengeleriyle hareket ediyor ve insan gücüyle çalışıyordu.

      Bir binaya yerleştirilen ve insan taşıyan ilk asansör ise 23 Mart 1857 günü New York' un Broadway semtinde 5 katlı bir binaya takıldı.Asansörün maliyeti 300 doları bulmuştu. Asansör takılan ilk otel ise, New York' taaltı katlı Fifth Avenue Hotel' dir. Asansör 23 Ağustos 1859' da monte edildi.İlk asansörler buharlı motorlardan aldıkları güçle hareket ediyorlardı.

     1868 yılında, New York' taki Equitable Life Assurance Building' e asansör takıldı ve bu, bir iş merkezinde çalışan ilk asansör oldu.Yüksek hızlı asansörlerde yine New York'ta 1879 yılı Eylül ayında Boreel binasına yerleştirildi. Bu asansörler aynı anda hareket eden dört birimden oluşuyordu.Asansörlerin icadı, ABD' de şehircilik ve mimarinin yeni boyutlar kazanmasına, binaların yükselmesineneden oldu. O güne kadar yatay olarakbüyüyen kentler, dikey olarakta büyümeye başladı. Teknik olarak çok uzun yıllar önce düşünülen gökdelenler yüksek hızlı asansörlerin geliştirilmesiyle hayata geçirildi.

 

    1880 yılında Manheim Endüstri Sergisi' nde 22 metre yüksekliğinde bir binaya ilk elektrikli asansör monte edildi. Bir ay boyunca hiç arıza yapmadan çalışan bu ilk elektrikli asansör, bu süre içerisinde 8 bin kişiye hizmet verdi.

    Günümüzde gökdelenlerle kullanılan yüksek hızlı asansörler dakikada 140 ile 550 metre hıza erişebilirler. Asansörün hızı kullanılan mekanizmanın tipine göre değişir. Bu asansörlerin oldukça karmaşık bir güvenlık sistemleri de vardır. Dakikada hızları 45 metreye kadar olan asansörlerde hareket içinde kabinin üzerine takılan çelik kablolar kullanılır. Kablonun öbür ucunda ağırlığı dengeleyen demir bloklar bulunur. Asansör boşluğu içindeki kabin dikey raylarla duvara bağlanmıştır. Asansör her katta ve acil durumda manyetik frenlerle durdurulur. Çelik halatın kopması gibi durumlarda ise emniyet frenleri devreye girerek kabinin düşmesi önlenir.

    Gökdelenlere nazaran tercih edilen alçak hızlı asansörlerde ise kablolu sistem yerine hidrolik sistem kullanılır. Kabinin altında çelik bir pistonu çevreleyen silindirin içindeki yağın basıncıyla asansör kabini yukarı doğru hareket eder. Kabinin aşağı doğru hareketinde ise silindirin valfleri yağın silindir dışına boşalmasını kontrol eder. Böylece kabin ve piston aşağı iner.